• «Любіце кнігу, бо яна — крыніца мудрасці, ведаў і навукі, лекі для душы.» (Францыск Скарына)

Владимир Дубовко

В ПОСТАВАХ ОТПРАЗДНОВАЛИ 110-ЛЕТИЕ СО ДНЯ РОЖДЕНИЯ ВЛАДИМИРА ДУБОВКИ

Классик белорусской поэзии родился на Поставщине

     В читальном зале Поставской районной детской библиотеки прошло празднование 110-летия со дня рождения Владимира Дубовки.

Перед началом события выступил белорусский скульптор и художник Алесь Шатерник, который является автором мемориальной доски с барельефом.

Она установлена на здании библиотеки. Также несколько слов сказал местный поэт и краевед Игорь Прокопович.

На протяжении вечера была озвучена биография Владимира дубовки. Местные поэты прочитали стихи, посвящённые классику. В зале звучали сонеты Шекспира на английском языке и в переводе на белорусском языке.

ист: http://kraj.by/belarus/news/kultura/-v-postavah-otprazdnovali-110-letie-so-dnya-rogdeniya-vladimira-dubovki-2010-08-27

РОДНЫЯ МЯСЦІНЫ УЛАДЗІМІРА ДУБОЎКІ

ДА 110-ГОДДЗЯ З ДНЯ НАРАДЖЭННЯ

   Уладзімір Мікалаевіч Дубоўка — старэйшы  беларускі  паэт,  адзін  з  лідэраў маладой нацыянальнай літаратуры першай паловы ХХ стагоддзя. Нарадзіўся ён 2 (15) ліпеня 1900 года ў вёсцы Агароднікі Пастаўскага раёна. Пра гэта ён пісаў у сваіх успамінах, такія звесткі падаюцца ва ўсіх даведніках і энцыклапедыях. Аднак некаторыя мясцовыя жыхары ўпэўнена сцвярджаюць, што паэт нарадзіўся ў Манькавічах, у хаце, што стаяла амаль у цэнтры вёскі. Хто ж мае рацыю і чаму розняцца сведчанні?

Відаць, справа ў тым, што сям’я Дубоўкаў у той час сапраўды жыла ў Манькавічах, дзе бацька паэта Мікалай працаваў на бровары ў князя Друцкага-Любецкага, і пачатак свайго жыцця Уладзімір Дубоўка правёў у гэтым мястэчку. А вось нарадзіўся ён на свет у Агародніках, у хаце, дзе на той час жылі ягоныя дзядуля і бабуля па бацькавай лініі. З гэтага вынікае, што і Агароднікі, і Манькавічы можна лічыць раўнапраўнымі радзімамі паэта. Калі ўважліва прачытаць кнігу ўспамінаў У. Дубоўкі “Пялёсткі”, то можна заўважыць, што абедзьве вёскі з іх ваколіцамі зрабілі вялікі ўплыў на фарміраванне характару і сістэмы жыццёвых каштоўнасцей будучага паэта.

Агароднікі – вёсачка невялікая. Яе хаты выцягнуліся двума радамі абапал вуліцы на пагорку непадалёку ад  рачулкі Аржоўка, якая, упадаючы ў раку Мядзелка, утварае Сутокі, пра якія паэт згадвае ў сваіх успамінах. Паўднёвы край вёскі ўпіраецца ў міжнародную шашу Вільня-Полацк, паўночны – выходзіць на дарогу Паставы-Калееўцы.

Як пісаў ва ўспамінах У. Дубоўка: ”Дзед  меў трох  сыноў,  старэйшы — мой  бацька,  рана  застаўся  сіратою,  ад  не  вельмі  салодкага  жыцця пры  мачысе, ён  падаўся  ў  рабочыя на бровары, дзе  адарвала  машына  ўсе  пальцы.  Князь  не  даў  ніякай  дапамогі  на  калецтва”. Пазней князь усё ж такі дапамог яму ўладкавацца на працу прадаўцом у краме. Хадзіў тры зімы ў школу, займаўся самаадукацыяй, ведаў  нямецкую, яўрэйскую, польскую  мовы. Характар меў лагодны, добры, не  піў  гарэлкі, не курыў, не быў сквапны на грошы, а вучыў дзяцей (6 сыноў і 1 дачка).

Маці паэта родам з Язоў, што каля возера Доўжа за 3 км ад Манькавічаў. Яе бацька пражыў 117 гадоў, меў шэсць дачок. Дубоўка пісаў: “Мая маці была непісьменная, але мела ясны прыродны розум, любіла беларускую мову, якой і навучыла мяне. Была вялікай працаўніцаю… Пачатковая мая адукацыя — начлег, млын, паста кароў. Слухаў музыку азёрных хваль, няспынны шум бору, птушыныя спевы”.

Сваю адукацыю Ўладзімір Дубоўка пачаў у Манькавіцкай пачатковай  рускай школе з шасці гадоў, “каб не дурэў “. Настаўнікам быў К.У.Пашкевіч, чалавек неблагі, але метад быў адзін  – “кут” і дубовая лінейка. Паводле У. Дубоўкі, ”усяго было 100 вучняў, чатыры класы. Сядзеў ён [настаўнік] на высокай кафедры, як на капітанскім мосціку і сачыў за парадкам: “ідзі  сюды!“ –  4 – 12-цігадовы  “пан” за плямку ў сшытку, за слова на ўроку да сябра. Не дапамагалі адпрацаваныя авансам грахі (з-за забітых гадзюк).

Маленства У. Дубоўкі цесна звязана з Манькавічамі. Тут ён гуляў са сваімі сябрамі, наведваў нядзельныя фэсты і кірмашы, дапамагаў у працы бацьку. Свае дзіцячыя прыгоды Дубоўка апісаў ў кнізе апавяданняў-успамінаў “Пялёсткі”. У “Незапрошаных візіцёрах” ён расказвае пра таемнае наведванне з сябрамі княжай бібліятэкі, якая знаходзілася ў палацы; ў “Пажары” распавядае пра тое, як быў спалены панскі маёнтак; у “Знакамітым пакупніку” прыгадвае аўкцыён, на якім распрадаваліся рэчы манькавіцкага бацюшкі.

Тутэйшая зямля, яе маляўнічая прырода і працавітыя таленавітыя людзі, зрабілі моцны ўплыў на фармаванне светапогляду будучага паэта. Хоць у родных мясцінах Дубоўка жыў толькі да 14 гадоў, бо першая сусветная вайна прымусіла сям’ю выехаць у Расію, “залатыя зярняты” беларускай мовы, мясцовая культура і фальклор сталіся тымі крыніцамі, якія нават у самыя цяжкія часіны жывілі душу паэта.

“Я ніколі не вучыўся ні ў якіх беларускіх школах, — успамінае Ў. Дубоўка, — усё маё веданне беларускай мовы – ад маці і з вёскі. Вось часу я маю поўную падставу называць беларускую мову – матчынай мовай…

У вёсцы я чуў толькі беларускую мову. Вось чаму мне так запала яна ў душу і сэрца. Некаторыя дзівяцца: “Вы ніколі не вучыліся ў беларускіх школах, пражылі бадай усё жыццё за межамі Беларусі, а мову ведаеце”. Як жа яе не ведаць, калі яна родная! Як жа яе не любіць, калі яе стваралі на працягу вякоў твае продкі, гаварылі на ёй, перадалі табе ў спадчыну, як самы вялікі скарб свой…

Замілаванне да народнай творчасці было ў мяне ад малых гадоў і ідзе са мной усё жыццё.

Хата, начлег, млын, да якога прыязджалі памольшчыкі з розных вёсак, — гэта былі наша школа, наша бібліятэка, наша радыё – уся наша пачатковая адукацыя. А песні… ідуць са жніва, з поля маці, суседкі ды спяваюць:

А пара дамоў, пара-а-а-а…

Ужо ўзышла вячэрняя зара-а-а-а…

І цяпер гучаць тыя песні мне”.

Большую частку жыцця Ў. Дубоўка правёў далёка ад малой радзімы, далёка ад Беларусі. Але пасля выгнання, рэабілітаваны, у 1957 годзе, вярнуўшыся з Сібіры, ён прыязджае ў родныя мясціны, наведвае Паставы, Манькавічы, Агароднікі. Сустрэча з роднымі краявідамі надала новы імпульс ягонай творчасці, стала другім нараджэннем паэта Дубоўкі.

Уладзімір Мікалаевіч сустракаўся з мясцовымі жыхарамі, са школьнікамі. Дзецям вельмі спадабаўся “дзядуля з белай барадой”. Па ініцыятыве настаўніцы Н. С. Храпавіцкай паміж вучнямі Манькавіцкай школы і паэтам завязалася перапіска, якая доўжылася амаль 20 гадоў. Дубоўка падарыў школе кінаапаратуру, бібліятэку, выпісваў на школу часопісы, кнігі. Школьнікі ў адказ збіралі і пасылалі лісце бруснічніку, іншыя лекавыя травы.

З 1958 года У. Дубоўка жыў у Маскве і на радзіму больш не прыязджаў.

У апошнія гады свайго жыцця, асабліва пасля пахавання сястры, ён часта загаворваў з жонкай  пра смерць. Аднойчы Ўладзімір Мікалаевіч выказаўся так: “Цяпер мне трэба падшукаць сабе месца. У Манькавічах – не хачу, там дрэнныя могілкі, добра б было ў Язах, але я не ведаю, што там цяпер.”

Памёр паэт 20 сакавіка 1976 года ў Маскве.

Землякі імкнуцца ўшаноўваць памяць пра паэта. У 1996 і 1999 гадах каля Манькавічаў праводзіліся літаратурныя семінары, якія былі прысвечаны творчасці пісьменніка; у Паставах адна з вуліц носіць яго імя; пастаўскай дзіцячай бібліятэцы нададзена імя У. Дубоўкі. 22 чэрвеня 2010 года ў чытальнай зале пастаўскай раённай бібліятэкі адбылася вечарына, якая была прысвечана творчасці паэта. У ёй удзельнічалі мясцовыя літаратары, члены таварыства беларускай мовы, работнікі ўстаноў культуры і адукацыі, аматары паэзіі.

авт. Ігар Пракаповіч

(читать подробнее)

PDF “О Беларусь мая шыпшына”

PDF РОДНЫЯ МЯСЦІНЫ ПАЭТА

Ігар Пракаповіч

 

 

 

Если вы нашли ошибку, пожалуйста, выделите фрагмент текста и нажмите Ctrl+Enter.

1,101 просмотров всего, 2 просмотров сегодня

Метки: , . Закладка Постоянная ссылка.

Оставьте свой комментарий