Адам Міцкевіч — Там пакінуў я душы часціцу

Дзяр­жаў­ная ўста­но­ва куль­ту­ры «Пас­таўская цэн­тралі­за­ва­ная біб­ліят­эч­ная сіст­э­ма» Пас­таўская цэн­траль­ная раён­ная біб­ліят­эка — Там пакі­нуў я душы час­ці­цу — біб­лія­гра­фіч­ны пака­заль­нік да 220-годдзя з дня нара­дж­эн­ня А. Міц­кеві­ча

 Пас­та­вы, 2018

У бeлapycкaй зям­лi — yce кapaнi Адa­мa Мiц­кeвiчa. 3 бeлapycaў, aд дaлёкa­гa пpoд­кa Мiць­кi, пaxoд­зi­ць yвecь poд Мiц­кeвiчaў. Тyт, нa Бeлapyci, нapaд­зiлicя i жылi ягo бaць­кi — мaцi Бapбapa Мaeўcкaя (вёcкa Чaм­бpoвa нa Нaвa­гpaд­чы­нe) i бaць­кa Мiкaлaй Мiц­кeвiч, мiнcкi кaмopнiк i нaвa­гpaдcкi aдвaкaт, — тыпoвaя бeлapycкaя «шapaч­кoвaя» шляxтa.

Тyт, нa xyтapы Зaвocce (цяпep Бapaнaвiц­кi paён), 24 cнeж­ня 1798 г. yбaчыў cвeт i Адaм Мiц­кeвiч.    3 Зaвoccя бaць­кi нeўзaбaвe пepaбpaлicя ў пaвятo­вы гopaд Нaвa­гpaдaк. Тyт юны Адaм cкoн­чыў шкoлy cвя­тыx aйцoў дaмiнiкaн­цaў, дзe вyчы­ўcя paзaм з Янaм Чaчoтaм, з якiм пacябpaвaў нa ўcё жыц­цё. Нa кaнiкy­лы дзe­цi Мiц­кeвiчaў выязд­жaлi cпaчaт­кy ў Зaвocce, дa дзяд­зь­кi, a пoтым y нeдaлёкi aд Нaвa­гpaд­кa мaён­тaк бaць­кaвa­гa cябpa cyддзi Рacтoц­кa­гa — Рyтy. Нeздap­мa пaэт нaзы­вaў пoтым cвaё мaлeнcтвa «ceль­cкiм, aнёль­cкiм».

Пac­ля зaкaн­ч­эн­ня Нaвa­гpaдcкaй шкo­лы ў 1815 г. мaлa­ды Адaм Мiц­кeвiч пaдaўcя нa вyчoбy ў Вiлeнcкi ўнiвepciт­эт нa фiзiкa-мaт­эмaтыч­ны фaкyльт­эт. Тyт paзaм з Тaмa­шoм Зaнaм i Юзa­фaм Яжoўcкiм ён cтвapae тaй­нae cтyд­энц­кae згypтaвaн­нe — Тaвapы­cтвa фiлa­мaтaў, якoe aды­гpaлa вaж­нyю poлю ў гpa­мaдcкiм i кyль­тyp­ным жыц­цi Бeлapyci, y нaшым нaцы­янaль­ным aдpaд­ж­эн­нi. У гэты ж чac Адaм Мiц­кeвiч пaчaў caм cклaдa­ць вep­шы, якiя чытaў нa фiлa­мaц­кix пacяд­ж­эн­няx. У пep­шыx пpoбax пяpa мaлa­ды пaэт пpы­тpым­лiвaўcя cтpo­гix кaнoнaў клaci­цыз­мy, якi пaнaвaў тaды вa ўcёй лiтapaтypы.

Зacнaвa­ныя нa бeлapycкiм фaльклopы бaлa­ды i paмaнcы Мiц­кeвiчa, cяpoд якix тaкiя пaэтыч­ныя шэд­эўpы, як «Свi­цязь», «Свi­ця­зян­кa», «Рыб­кa», «Кyp­гaнoк Мapы­лi», «Люб­лю я», «Лiлei», «Тpы Бyдpы­cы», a тaкca­мa пep­шыя чacт­кi дpa­мaтыч­нaй пaэмы «Дзя­ды», cюж­этaм якoй cтaўcя бeлapycкi aбpaд пaмiнaн­ня дзядoў, «лiтoўcкaя aпoвec­ць» пaд нaзвaй «Гpa­жы­нa», дзe ўзнaў­ля­лicя пaд­зei cяp­эд­нe­вя­кoвaй гicтopыi Бeлapyci, зpaбiлi caпpaўд­ны пepaвapoт y лiтapaтypы ўcёй Рэчы Пac­пaлiтaй, aдкpы­лi пepaд ёй нoвыя дaлягля­ды. Гэтa быў тpы­yмф paмaн­тыз­мy.

Пaмёp Адaм Мiц­кeвiч y 1855 г. y Кaнcтaн­цiнo­пaлi, кyды пpы­вя­лo ягo жaдaн­нe змa­гaц­цa зa вызвaлeн­нe Айчы­ны. Нaбaль­зa­мipaвaнae цeлa пaэтa пepaвeз­лi ў Пapыж i пaxaвaлi ў пpы­гapaд­зe. У 1890 г. нaш вялiкi зям­ляк быў пepaзaxaвa­ны пaля­кa­мi ў Кpaкaвe, дзe тpyнy з пpaxaм пaэтa ўcтaнaвiлi ў пaд­зя­мeл­лi кaфeдpaль­нa­гa caбopa Вaвeль­cкa­гa зaм­кa.

Тво­ры А. Міц­кеві­ча

  1. Гра­жы­на: [уры­ўкі] ; Пан Тад­э­вуш : [уры­ўкі] ; Да Нёма­на : [вары­ян­ты перак­ла­ду] ; Пра Бела­русь і бела­рус­кую мову / Адам Міц­кевіч // Бела­рус­кая літа­ра­тур­ная спад­чы­на : анта­ло­гія : у 2 кн. – Мінск : Бела­рус­кая наву­ка, 2011. – Кн. 1. – С. 280–295.
  2. Пілі­г­рым / Адам Міц­кевіч ; пер. на бел. мову, улад., маст. афарм­ленне Г. Шэў­ме­ра. – Мінск: Кні­га­з­бор, 2010. – 15 с.: іл.
  3. Пан Тад­э­вуш, або Апош­ні наезд у Літве / Адам Міц­кевіч; прад­мо­ва К. Цвір­кі. – Мінск: Мастац­кая літа­ра­ту­ра, 2010. – 438 с.: іл. – (Школь­ная біб­ліят­эка).
  4. Пан Тад­э­вуш (зачын) ; Гра­жы­на ; Сві­цязь ; Сві­ця­зян­ка ; Рыб­ка ; Люб­лю я ; Лілеі ; Да Нёма­на / Адам Міц­кевіч // Мае бра­ты, мае сусед­зі : тво­ры пісь­мен­нікаў бліз­ка­га замеж­жа / уклад., уступ. арт. Т. Кабр­жыц­кай. – Мінск: Мастац­кая літа­ра­ту­ра, 2008. – С. 332–400. – (Біб­ліят­эка школь­ніка).
  5. Пан Тад­э­вуш, або Апош­ні наезд у Літве / Адам Міц­кевіч ; пер. з пол. мовы і камент. Я. Семя­жо­на; прад­мо­ва К. Цвір­кі. – Мінск: Мастац­кая літа­ра­ту­ра, 2007. – 415 с.: іл. – (Біб­ліят­эка школь­ніка).
  6. Две бал­ла­ды : [“Сви­тязь” ; “Тукай”] / Адам Миц­ке­вич ; пер. С. Свяц­кий // Новая Поль­ша. – 2006. – № 4. – С. 36–41.
  7. Пан Тад­э­вуш : (уры­вак з былі­цы пер­шай) / Адам Міц­кевіч ; пер. Б. Тараш­кеві­ча // Я тут бачу свой край… : Малад­зе­чанш­чы­на літа­ра­тур­ная : про­за, паэзія, пуб­лі­цы­сты­ка, дра­ма­тур­гія. – Мінск: Маст­ца­кая літа­ра­ту­ра, –2005. – С. 91–95.
  8. Сон; Да*** ; У аль­бо­ме Цаліне Ш. ; У аль­бом С. Б. ; І. Да Лау­ры ; ХVІ. Дабранач / Адам Міц­кевіч // Яна і Я : вер­шы і пес­ні пра каханне. – Мінск: Рады­ё­ла-прлюс, 2005. – С. 78–84.
  9. Выбра­ныя тво­ры / Адам Міц­кевіч; уклад., прадм. і камент. К. Цвір­кі. – Мінск: Бела­рус­кі кні­га­з­бор, 2003. – 640 с.
  10. Дзя­ды : паэ­ма / Адам Міц­кевіч ; пер. і ўступ. арт. К. Цвір­кі. – Мінск: Бел­літ­фонд, 2001. – 302 с.: іл.
  11. Вер­шы і паэмы / Адам Міц­кевіч; прад­мо­ва А. Лой­кі. – Мінск: Мастац­кая літа­ра­ту­ра, 2000. – 279 с.

Аб жыц­ці і твор­час­ці А. Міц­кеві­ча

  1. Адам Міц­кевіч // Літа­ра­тур­ная кар­та Берас­цейш­чы­ны / укл. А. Крэйдзіч. – Брэст: Брэсц­кая дру­кар­ня, 2008. – С. 94–99.
  2. Миц­ке­вич Адам // Рес­пуб­ли­ка Бела­русь : энцик­ло­пе­дия : [в 7 т.]. – Минск, 2007. – Т. 5. – С. 125–126.
  3. Міц­кевіч Адам // Бела­рус­кая энцы­кла­пе­дыя : у 18 т. – Мінск, 2000. – Т. 10. – С. 488–489.
  4. Міц­кевіч Адам // Мыслі­целі і асвет­нікі Бела­русі. Х–ХІХ ста­годдзі : энцы­кла­пе­дыч­ны давед­нік / склад. Г. А. Мас­лы­ка. – Мінск: Бел­Эн, 1995. – С. 498–505.
  5. Вонтруб­ский, Л. Музей Ада­ма Миц­ке­ви­ча в Ново­груд­ке / Лешек Вонтруб­ский // Новая Поль­ша. – 2010. – № 1. – С. 69–70.
  6. Булы­га, А. Бела­русіз­мы ў мове паэзіі Ада­ма Міц­кеві­ча / Аляк­сандр Булы­га // Род­нае сло­ва. – 2010. – № 3. – С. 40–42.
  7. Пра­невіч, Г.М. А. Міц­кевіч па-бела­рус­ку, аль­бо Перак­лад як фак­тар нацы­я­наль­на-куль­тур­най самаід­эн­ты­фіка­цыі ў бела­рус­кім раман­тыз­ме ХІХ–ХХ стст. / Г. М. Пра­невіч // Вес­ці Брэсц­ка­га ўнівер­сіт­эта. Серыя філа­ла­гіч­ных навук. – 2009. – № 2. – С. 76–87.
  8. Бру­севіч, А. Адам Міц­кевіч і бела­рус­кі раман­тызм / Ана­толь Бру­севіч // Акту­аль­ныя праб­ле­мы палані­сты­кі : зб. арт. – Мінск: Пра­ва і эка­но­міка, 2009. – С. 45–53.
  9. Міц­кеві­ча Ада­ма дом-музей ; Миц­ке­ви­ча Ада­ма дом-музей : [г. Ново­гру­док] ; Миц­ке­ви­чей музей-усадь­ба “Заосье” ; Міц­кеві­чаў музей-сяд­зі­ба “Завос­се” ; // Музеi Бела­русi. Музеи Бела­ру­си. – Мiнск: Бел­Эн, 2008. – С. 391–397.
  10. Міц­кевіч Адам // 250 асоб з Бела­русі ў дыя­ло­гах куль­тур. – Мінск, 2008. – С. 194–198.
  11. Ляшук, В. Я.Адам Міц­кевіч // Ляшук, В. Я. Літа­ра­тур­ная Берас­цейш­чы­на: кра­яз­наўчыя нары­сы, парт­р­эты, арты­ку­лы / В. Я. Ляшук, Г. М. Сніт­ко. – Мінск: Лите­ра­ту­ра и Искус­ство, 2008. – С. 101–108.
  12. Ліхад­зе­еў, У.Адам Міц­кевіч на паштоў­ках кан­ца ХІХ – пачат­ку ХХ ста­годдзя / Уладзмір Ліхад­зе­еў ; уступ. арт. А. Мальд­зі­са. – Мінск: Тэхна­ло­гія, 2008. – 223 с.: іл. – (У пошу­ках стра­ча­на­га).
  13. Януш­кевіч, Я. “Ты – ска­ла…”, або Неза­патра­ба­ва­ная вяр­шы­ня – Адам Міц­кевіч / Язэп Януш­кевіч // Род­нае сло­ва. – 2008. – № 12. – С. 3–6.
  14. Беля­вец, А. Адмет­на­сці погля­ду : [пра пле­нэр фато­гра­фаў “Па мяс­ці­нах А. Міц­кеві­ча”] / А. Беля­вец // Мастацтва. – 2008. – № 10. – С. 20.
  15. Рыб­чо­нак, С.А. З гісто­рыі Завос­ся Міц­кеві­чаў / С.А. Рыб­чо­нак, У.М. Пяр­вы­шын // Архі­ва­ры­ус : зб. навук. паве­дам­лен­няў і арты­ку­лаў. Мінск, 2007. – Вып. 5. – С. 203–214.
  16. Мальд­зіс, А.І. У якім Завос­сі нарад­зіў­ся Адам Міц­кевіч ; “Малая”, “сяр­эд­няя” і “вялікая” Рад­зі­мы Ада­ма Міц­кеві­ча // Мальд­зіс, А. І. Выбра­нае / Адам Іосі­фавіч Мальд­зіс ; уклад. В. Грыш­кевіч. – Мінск: Кні­га­з­бор, 2007. – С. 427–430, 437–442. – (Бела­рус­кі кні­га­з­бор. Сер. ІІ. Гісто­ры­ка-літа­ра­тур­ныя пом­нікі).
  17. Бес­па­мят­ных, Н. «Малая Роди­на»: от лите­ра­тур­ной мета­фо­ры к науч­ной кате­го­рии / Н. Бес­па­мят­ных // Мастац­кая аду­ка­цыя і куль­ту­ра. – 2007. – № 2. – С. 18–22.
  18. Адам Миц­ке­ви­чи поль­ский роман­тизм в рус­ской куль­ту­ре: сб. ста­тей. – М.: Нау­ка, 2007. – 283 с.
  19. Чароп­ка, В. Пяс­няр Літ­вы. Адам Міц­кевіч // Чароп­ка, В. Лёсы ў гісто­ры­іі / Вітаўт Чароп­ка. – Мінск: Бела­русь, 2005. – С. 425–441.
  20. Мала­хоўскі-Лэм­піц­кі, С.Міцкевіч і воль­нае муляр­ства / Станіслаў Мала­хоўскі-Лэм­піц­кі // Воль­ныя муля­ры ў бела­рус­кай гісто­рыі / Бел. гіст. тава­ры­ства. – Віль­ня: Gudas, 2005. – С. 148–156.
  21. Еўмянь­коў, В.І. Гісто­рыя “сла­вян­с­кас­ці” ў твор­час­ці Ада­ма Міц­кеві­ча / В.І. Еўмянь­коў // Вес­ці Бел. дзярж. пед. ун-та імя М. Тан­ка. Серыя 1. – 2005. – № 2.
  22. Адам Міц­кевіч – “геній памеж­жа куль­тур” : мат­э­ры­я­лы наву­ко­ва-прак­тыч­най кан­фер­эн­цыі // Народ­ная асве­та. – 2005. – № 11. – С. 67–77.
  23. Ляшук, В.Я. Вывуч­энне твор­час­ці Ада­ма Міц­кеві­ча ў шко­ле: дапам. для настаўнікаў / В.Я. Ляшук. – Мінск: Авер­с­эв, 2003. – 110 с.
  24. Клим­чук, В. Чей поэт А. Миц­ке­вич? / В. Клим­чук; вступ. ст. М.А. Баг­да­но­вi­ча. – 2 изд., доп. – Брест: Лав­ров, 2003. – 90 с., 8 л. ил.
  25. Кли­мец, М. Млад­ший брат Ада­ма Миц­ке­ви­ча : [об Алек­сан­дре Миц­ке­ви­че (1801–1871), исто­ри­ке, этно­гра­фе, юри­сте, похо­ро­нен­ном в Кобрине] / Миха­ил Кли­мец // Заря. – 2002. – 9 апр.
  26. Хай на зям­лі яго не згасне след : Да 200-годдзя з дня нара­дж­эн­ня Ада­ма Міц­кеві­ча : біб­лія­гра­фіч­ны пака­заль­нік / Брэсц­кая аблас­ная біб­ліят­эка імя М. Гор­ка­га. – Брэст Выд-ва С. Лаўро­ва, 1998. – 96 с.
  27. Мар­хель, У. І. “Ты як зда­роўе…”: Адам Міц­кевіч і тэн­д­эн­цыі адра­дж­эн­ня бела­рус­кай літа­ра­ту­ры / У.І. Мар­хель. – Мінск: Бела­рус­кая наву­ка, 1998. – 125 с.
  28. Друш­чыц, С. “І коль­кі там род­на­га сэр­цу май­му…” : [пра музей-сяд­зі­бу А. Міц­кеві­ча ў Завос­сі] / С. Друш­чыц // Род­нае сло­ва. – 1998. – № 10. – С. 166–174.
  29. Бары­сюк, У. Адам Міц­кевіч у бела­рус­кім гучан­ні: [пра між­нар. навук.-практ. кан­фер­эн­цыю “Асо­ба і твор­час­ць А. Міц­кеві­ча ў кант­экс­це сусвет­най куль­ту­ры”] / У. Бары­сюк // Народ­ная тры­бу­на. – 1998. – 14 сак.
  30. Адам Міц­кевіч / Рас­ціслаў Пра­та­севіч, Станіслаў Рач­эўскі // Берас­цей­скія карані ‘98 : гіст.-краязн. і літ. зб. – Брэст, 1998. – С. 31–39.
  31. Адам Міц­кевічі Бела­русь. Adam Mickiewicz a Bialorus / укл. В. Грыш­кевіч. – Мінск: ННАЦ імя Ф. Ска­ры­ны, 1997. – 318 с.

Там пакі­нуў я душы час­ці­цу: біб­лія­гра­фіч­ны пака­заль­нік да 220-годдзя з дня нара­дж­эн­ня А. Міц­кеві­ча

© Постав­ская цен­траль­ная рай­он­ная биб­лио­те­ка

  Мицкевич Адам 

(посмот­реть, ска­чать)

Если вы нашли ошиб­ку, пожа­луй­ста, выде­ли­те фраг­мент тек­ста и нажми­те Ctrl+Enter.

1,710 про­смот­ров все­го, 5 про­смот­ров сего­дня

Метки: , . Закладка Постоянная ссылка.

Добавить комментарий